ruig bosZee bij le Mont St. Michelherfst

De mensen die dansten werden voor gek verklaard door degenen die de muziek niet konden horen.

— Friedrich Nietzsche

Antroposofisch-medische kijk op het Coronavirus

De gepensioneerde antroposofische huisarts Paul Meuwese uit Zeist heeft kritiek op zijn collega dr. Thomas Cowan in de Verenigde Staten die in een veelbekeken video op YouTube een onterechte link legt tussen het Coronavirus en het 5G-netwerk. Hoe het wél zit, legt hij uit in een driedelig artikel vanuit medische hoek. Dit artikel is verschenen op de website van de antroposofische vereniging en het lijkt ons belangrijk om hiervan kennis te nemen. Naast een duidelijk inzichtgevende inhoud geeft het ook praktische (therapeutische) adviezen.

Door Paul Meuwese, gepensioneerd antroposofisch huisarts

Deel 1: De Coranaviruspandemie

Jesse Mulder bespreekt op 24 maart 2020 op www.motief.online de lezing van de antroposofische arts Thomas Cowan uit de Verenigde Staten, waarin deze een relatie legt tussen de uitrol van het 5G-netwerk en de uitbraak van het Coronavirus, en waarin hij ook de besmettelijkheid van het virus ter discussie stelt. De reflectie van Jesse Mulder, waarin hij de uitspraken van Cowan van commentaar en kritiek voorziet, vraagt om een verdere onderbouwing vanuit medische hoek.

De lezing van deze arts uit de Verenigde Staten over de uitbraak van het Coronavirus en de samenhang met de introductie van het 5G-netwerk is naar mijn idee zeer discutabel en erg kort door de bocht. Ik had verwacht dat hij meer onderbouwing zou hebben gegeven. Wat de causale samenhang is wordt niet duidelijk. De evidentie ervan wordt gevoed door een gevoel van angst en ‘aannemelijk’ gemaakt door een uitspraak van Steiner. Zijn uiteenzetting over de besmettelijkheid van virale ziekten is op zijn minst zeer aanvechtbaar, zo niet apert onwaar: hij beweert dat injectie subcutaan van viruspartikels bij een ander geen infectie veroorzaakt. Hoe moet je de werking van vaccins dan verklaren? Immers je spuit dan een (avirulent) virus in, waarbij een lichte infectie en immuniteit ontstaan. Zijn voorbeeld van het experiment om een ander paard te besmetten met een zak met snot van een ziek paard is ook nogal dubieus: misschien is dat andere paard wel immuun! Mij lijkt het heel pijnlijk voor zieken en dierbaren als je op grond van verkeerd geïnterpreteerde gegevens concludeert dat Corona niet besmettelijk is, zeker als ze overlijden.

Cowan stoelt zijn uitspraken over het uitrollen van het 5G-netwerk op een uitspraak van Steiner over de samenhang met de vorming van een elektrische schil door elektrische apparaten rond de aarde na de Eerste Wereldoorlog. Ik hecht best waarde aan deze uitspraak, maar dan moet je dat goed doordenken. Het argument dat de uitbraak van Corona in Wuhan plaatsvond, doordat daar ook de uitrol van 5G begon, wordt echter ontzenuwd door het vermoeden dat het virus, zo lijkt het, ontsnapt is aan het dierenrijk, in casu vleermuizen op de markt in hetzelfde Wuhan.

Hoe zit het dan wel? Ik denk als volgt:

Rudolf Steiner ontkent (in Physiologisches-Therapeutisches auf Grundlage der Geisteswissenschaft, GA 314, pagina‘s 254-257) niet dat er bacteriën c.q. micro-organismen zijn, maar hij beweert dat ze niet de primaire oorzaak zijn van ziekte. Dat is de predispositie (de aanleg) die uit dit of een vorig leven stamt. Maar je hebt dat micro-organisme wel nodig om die zichtbaar te maken! Het is alsof de aanleg het virus aantrekt. Dus dat verhaal van dat paard is zeer dubieus.

Ook de uitspraak van Steiner over de gevolgen van de vorming van een elektrische schil rond de aarde is reductionistisch geïnterpreteerd: het ging hem veel meer om de dynamiek, denk ik, die daardoor teweeg gebracht werd, naast de rechtstreekse gevolgen wellicht voor de gezondheid: de versnelling van het bestaan met alle gevolgen van dien.

1

Dezelfde redeneerfout maakten antroposofische artsen toen ze de bewering van Steiner onderzochten dat het hart geen pomp is. Ze dachten dat de motoriek van de circulatie uit de bloedvaten kwam. Dat kan best meespelen, maar natuurlijk is het hart ook een pomp. Het gaat er alleen om dat je erkent dat dat niet de essentiële functie van het hart is, en wel als moreel orgaan. Het is hetzelfde als men zou zeggen: mijn vrouw is mijn huishoudster. Dat mag misschien best het geval zijn in sommige gevallen, maar in de meeste gevallen is dat niet de essentie van het huwelijk. Het is een reductionistische uitspraak.

Een ander voorbeeld is het volgende: toen het aantal auto’s in de tijd dat Steiner leefde toenam, ontlokte dat bij hem de uitspraak: dan zullen de mensen vaker een hartinfarct krijgen. Die uitspraak zou je in de verleiding kunnen brengen om het directe verband te onderzoeken tussen auto’s en hartinfarcten. Helemaal onzin is dat natuurlijk niet. De benzine was wellicht al loodhoudend in die tijd en zou kunnen bijdragen aan sclerose van de vaten, hoewel ik niet weet of ze dat in die tijd al wisten. Maar wat Steiner bedoelde was dat mensen door autovervoer minder zouden gaan bewegen en daardoor meer aanleg voor sclerotische (koude) ziekten zouden ontwikkelen, hetgeen we nu allemaal maar al te goed weten.

Voor zover mij bekend is er wetenschappelijk nog geen verband aangetoond tussen 5G en ziekten. Mochten die er wel zijn, dan zou het goed geweest zijn als Cowan die genoemd had. Dat er geen keihard verband aangetoond is, zegt natuurlijk op zich niets, behalve dat de huidige wetenschapsmethoden daar vermoedelijk niet geschikt voor zijn. Je zou willen weten wat de invloed op de cel is of op de hersenen of op de processen die zich in het levenslichaam afspelen. Vooralsnog is het dubieus dat de klachten die mensen claimen te hebben van radiostraling allemaal daarop te herleiden zijn (zie https://www.eoswetenschap.eu/gezondheid/het-5g-netwerk-een-gevaar-voor-de-volksgezondheid). Hetzelfde probleem doet zich in de artsenpraktijk voor bij het chronisch vermoeidheidssyndroom of fibromyalgie, die nogal eens aan virusinfecties worden toegeschreven, maar waarbij de persoonlijkheidsstructuur minstens net zo belangrijk is voor het ontstaan ervan.

Je zou eigenlijk een leven lang mensen moeten volgen om de impact van dit soort invloeden, zoals van de uitrol van 5G, op te sporen. Het zou kunnen dat net als met asbest of roken de negatieve effecten pas op termijn zichtbaar worden.

Waar Steiner op duidt in GA 314 is, dat pathologische invloeden op de mens kunnen leiden tot het ontstaan van de predispositie die aanleiding geeft tot het ontstaan van een infectieziekte. In het geval van virussen (die in de tijd van Steiner overigens nog niet bekend waren) zou je kunnen vermoeden dat een domineren van het zenuwzintuigstelsel die predispositie versterkt en leidt tot een mentale uitputting (zie deel 2 van deze reeks, over virusinfecties). Daar hoort bij alles wat die kan versterken: herrie, stadsleven, gebruik mobieltjes en de PC, (morele) koude et cetera. De vraag is dus: wat is het specifieke van de introductie van 5G? Als je dat als oorzaak ziet voor de uitbraak van Corona, redeneer je dan niet net zo reductionistisch als degenen die de virussen zelf als oorzaak zien? Of gaat het niet veel meer om een leefstijl die aan de introductie ervan vastzit: de snellere leefwijze, de overbelasting van mentale processen et cetera?

(Intermezzo: welk een curieus fenomeen trouwens: het leven door 5G wordt sneller en door de uitbraak van Corona komt het leven tot stilstand. Hetzelfde gaat op voor files in het verkeer: hoe sneller het verkeer hoe vaker de files.)

2

Cowan voedt met zijn statement de angst van mensen en versterkt daarmee de epidemie door te schetsen dat er een grote dreiging boven ons hoofd hangt!

Voordeel van bovengenoemde meer dynamische en multifactoriële benadering is dat angst gereduceerd wordt. Mensen begrijpen beter wat er aan de hand is en hebben meer instrumenten in handen om er iets aan te doen (zie deel 3 van deze verhandelingen over therapie) Op deze manier wordt een meer multicausale manier van denken gepropageerd in plaats van wat Thomas Cowan doet. De lezing van deze arts geeft als enige oplossing dat het 5G netwerk moet verdwijnen. Dat gaat natuurlijk waarschijnlijk nooit gebeuren. Maar je kunt ook denken in de geest van GA 314: wat kan ik er tegenover stellen? (Meditatie, zuiver denken oefenen!, kunstzinnige activiteiten, beter en verstandiger omgaan met digitale media, meer bewegen et cetera.) Hoe kan ik mijn predispositie gunstig beïnvloeden? Hoe kun je digitale media aanwenden ten goede? Het is toch wel een apart fenomeen dat als ik mijn toehoorders op dit moment zou willen bereiken, dat dat niet in levende lijve lukt, maar wel via het digitale netwerk. Als grootouder kan ik nu nog via skype en whatsapp met mijn kleinkinderen communiceren. Kortom, het gaat er meer om hoe de mens omgaat met deze communicatiemiddelen. De mens bepaalt uiteindelijk zelf wat de gevolgen zijn van bepaalde technieken. Dat geldt niet alleen voor de introductie van 5G, maar voor iedere introductie van een technisch hoogstandje, of het nu een open hartoperatie is of de introductie van een nieuwe elektrische auto: wat doe ik er mee? Doe ik er slechte of goede dingen mee?

Ik denk dat de predispositie voor deze Corona-uitbraak met name te maken heeft met het ontbreken van warmte, ofwel fysiek, ofwel mentaal/moreel. Wat je nu ziet gebeuren is dat mensen zich weer om elkaar gaan bekommeren en dat is precies wat er vaak aan ontbrak alvorens deze pandemie uitbarstte. Er heerst(e) een morele bloedarmoede: vakantie gaat voor de zorg voor anderen, zelfverrijking en oppervlakkigheid heersen et cetera. Dat heeft indirect natuurlijk wel met 5G te maken, maar dan doordat de versnelling van het bestaan leidt tot oppervlakkigheid en langs elkaar heen leven. Daar spelen warmte en liefde nauwelijks meer een rol in.

Ook fysiek speelt hetzelfde: het domineren van het zenuwzintuigleven leidt tot een door kou bevangen raken van het lichaam: de koude dringt door tot in de botten. Niet voor niets komen die virusinfecties in de winter en begin van de lente voor. De neiging van deze virussen om in de longen te gaan zitten, heeft ook daarmee te maken. Chronische longziekten als astma en COPD kunnen de longen aantasten en de longblaasjes, waar de gaswisseling plaatsvindt, aantasten. De longen worden te fysiek, te stug en zijn vatbaarder voor besmetting met virussen.

Wat betreft de psyche: de longen en de hersenen zijn qua dynamiek verwant. ‘Long-typische’ mensen zijn vaak dwangmatig, hebben fobieën en controledwang en verstarren daardoor makkelijk. Dwangmatig denken treedt in de plaats van gedachten die vertrouwen en empathie uitstralen. Angst speelt daarbij een grote rol: men houdt eigenlijk constant de adem in of gaat heel hoog ademhalen. Een virus wil daar als het ware beweging inbrengen, helaas soms met dodelijke afloop. Een ontsteking is een poging om iets dat vastgelopen is weer op te lossen, maar schiet dan wel eens zijn doel voorbij. Het vochtorganisme heeft de zaak niet meer in de hand, het waterelement stroomt niet meer en wordt fysiek, vooral door uitputting: de longen lopen vol met vocht, hetgeen de diffusie van zuurstof verhindert met uiteindelijk dodelijke afloop (ARDS: Acuut Respiratory Distress Syndrome). (Zie voor een uitgebreidere uitleg deel 2 van deze reeks, over virusinfecties.)

3

Steiner ziet deze zaken dus meer als een proces van actie en reactie, in de zin van de wederzijdse interactie tussen de predispositie (de aanleg) en de micro-organismen, waarbij warme ziekten ontstaan. (Warme ziekten zijn kortgezegd ontstekingsziekten en koude ziekten zijn ziekten waarbij sclerose optreedt zoals artrose of aderverkalking.) Dit soort virale ziekten leiden tot een warmtereactie van het lichaam, die fysiek maar ook zielsmatig en moreel weer beweging en empathie teweeg kan brengen; de predispositie zit hem in de lichamelijke en/of morele koude, die voortkomt en weer leidt tot een domineren van de zenuwzintuigdynamiek.

Laat ik vooropstellen dat een groot aantal mensen getroffen worden door het virus, omdat zij bevattelijk zijn geworden door gebrek aan weerstand ten gevolg van uitputting. Ik denk ook dat veel mensen getroffen worden die moreel gesproken volkomen zuiver zijn; deze twee factoren gelden zeker voor de werkers in de gezondheidszorg en andere beroepen die hun leven in de waagschaal zetten en zich inspannen voor de verzorging van zieke mensen. Dus bovengenoemd verhaal over de aanlegkant van de predispositie is zeker niet de enige factor. Ze is bij deze mensen hooguit verworven door hun tomeloze inzet.

Samengevat gaat het bij de Corona-uitbraak mijns inziens dus om een keten van gebeurtenissen, waarbij de predispositie van de mensheid ernstig op de proef gesteld wordt door een virus dat zich zeer snel verspreidt en een behoorlijke besmettelijkheid heeft (in tegenstelling tot wat in de lezing van Cowan beweerd wordt). Deze predispositie kan worden bepaald door lichamelijke, maar ook door geestelijke en immorele koude.

De therapie bestaat uit alles wat de warmte zowel lichamelijk als moreel en zielsmatig versterkt: van de zon genieten, een warm bad, lichaamsbeweging, verwarmende voeding; maar ook ‘gesublimeerde’ warmte: empathie voor de medemens, enthousiasme en warmlopen voor kunst, meditatie, bewegelijk denken. De rij therapeutische maatregelen is eindeloos en met enige creativiteit snel aan te vullen. (Zie ook artikel 3 van deze reeks, over de therapie.)

Belangrijk is niet door angst overmand te worden. Angst versterkt de dynamiek van het zenuwzintuigstelsel, die het virus meer kans geeft; vertrouwen doet ontspannen, mits het op feiten berust. Het doet kortom het tegenovergestelde. De rust bewaren is nu zeer belangrijk!

Chinezen hebben een karakter voor het woord ‘crisis’, dat op zijn beurt weer bestaat uit twee delen: de een betekent zoiets als noodlot, de ander betekent kans. De hamvraag is dus of de mensheid deze pandemie als kans kan opvatten of na het overwaaien ervan weer terugvalt in de oude fouten. De toekomst zal het leren! Ik hoop dat het lukt om de bovengeschetste predispositie te genezen en weer ten goede te keren.

Ik denk dat deze lezing van de feiten minder bezijden de waarheid is en meer recht doet aan uitspraken van Steiner dan de beweringen van deze arts uit de Verenigde Staten. Ik hoop dat de lezer zo wat handreikingen krijgt aangeboden om de pandemie met iets meer vertrouwen en minder angst tegemoet te treden.

4

Deel 2: Wat is een virusinfectie?

Een virus is een zeer merkwaardig organisme. Het bestaat uit een eiwitkapsel met daarin RNA en DNA. Ze hebben echter geen celkern of organen om zelf eiwit te maken. Zie https://en.wikipedia.org/wiki/Virus.

Wat typisch is aan een virus is dat ze om te kunnen (over)leven en vermenigvuldigen een gastheer nodig hebben: een plant, een dier of een mens. Buiten die levende wezens kunnen ze zelf maar kort overleven. Ze parasiteren dus door voor hun eiwitsynthese gebruik te maken van de gastheer. Het zijn eigenlijk organismen die tussen leven en dood in bestaan. Ze hebben geen eigen stofwisseling, zijn eigenlijk een en al hoofd: ze weten precies wat ze willen, namelijk zich egoïstisch vermenigvuldigen, maar kunnen het niet zelfstandig uitvoeren, zonder tussenkomst van een gastheer die ze besmetten. Dit in tegenstelling tot bacteriën, die in zich al het instrumentarium in huis hebben om als zelfstandig organisme door het leven te gaan. Die kunnen ook buiten het organisme overleven. Zie ook https://nl.wikipedia.org/wiki/Bacteri%C3%ABn.

Virussen komen pas tot leven als ze in een gastheer kunnen wonen en nemen er dan op een achterbakse manier de regie over. Ze leven vaak verdekt in de cel van de gastheer en geven op zich weinig bloot van wat ze doen, tenzij het lichaam zich ertegen gaat verzetten. Bij de vermenigvuldiging van virussen wordt de cel als het ware leeggezogen en gaat deze uiteindelijk dood. De virussen kunnen dat doen bij mensen als het ik, dat leeft in de warmte, onvoldoende regie uitoefent in bepaalde gebieden van het lichaam, bij Corona bijvoorbeeld de luchtwegen. Het lichaam wordt daardoor te fysiek, te koud, te gevormd en te star. Kortom, het krijgt de eigenschappen van het zenuwzintuigstelsel. Vandaar dat virusinfecties bij oudere mensen een belangrijke rol spelen, waarvan het lichaam nogal eens verstard is en krom, maar ook bij kinderen als kinderziekte, omdat de genetische mal (de vorm waarin de erfelijkheidsmal is aangeboden door de ouders) niet past. Overal dus waar het lichaam te gevormd en te star wordt, liggen virusinfecties op de loer.

Dat is ook de reden dat virussen nogal eens bij dieren voorkomen (bij Corona: vleermuizen).

Dieren hebben een lichaam dat neigt naar het fysieke: ze missen de recht opgaande houding, hun lijf valt voortdurend in de zwaarte. Pas als mensen iets dierlijks beginnen te krijgen in de meest brede zin van het woord (zie verder) worden ze ook bevattelijk voor virussen. Zoals gezegd doen ze dat op een stiekeme manier. Pas als ze zich gaan vermenigvuldigen, komen ze de cel uit en worden ze zichtbaar voor de gastheer. Hun eiwitkapsel gaat dan als antigeen werken en het gastorganisme gaat antistoffen en afweercellen maken. Echter, dat virus is ook niet dom en muteert vaak, zodat die eiwit-structuur ieder jaar verandert en de immuniteit van het jaar ervoor niet meer geldt.

Samenvattend kun je zeggen dat virussen op sterven na dood zijn en qua vorm en functioneren zeer verwant zijn aan het zenuwzintuigstelsel, waar ook de doodsprocessen overheersen. Als ze actief worden betekent het dat de predispositie van de gastheer ook dergelijke trekken gaat vertonen. Vandaar dat virusinfecties nog al eens in de winter en begin van de lente optreden. Ook als mensen kou vatten hebben ze sneller een virus te pakken.

Virussen hebben een voorkeur voor de luchtwegen als porte d ’entrée. De luchtwegen hebben een directe relatie met het fysieke. Ze zijn als het enige orgaan direct met de fysieke buitenwereld verbonden en daardoor kwetsbaar voor de entree van vreemde micro-organismen, in casu virussen en bacteriën.

Het lichaam reageert op die aantasting van zijn of haar eigenheid door een ontsteking te induceren. Koorts ontstaat als teken van een actievere warmtehuishouding, waarin het ik weer de regie kan overnemen. Bij 40 graden Celsius houden de meeste virussen op met vermenigvuldigen, vandaar dat het stelselmatig innemen van paracetamol niet verstandig is, tenzij er koortsstuipen of andere redenen zijn om het te slikken. Deze reactie van het lichaam wordt een warme ziekte genoemd, in tegenstelling tot koude ziekten, waarbij de degeneratie op de voorgrond treedt: artrose is daarvan een goed voorbeeld.

Tegelijkertijd werken warme ziekten oplossend: ze brengen weer beweging in verstarde delen van het lichaam en zorgen ervoor dat vastgelopen structuren opgelost en uitgescheiden kunnen worden. Het waterelement is hier dominant, het levenslichaam het meest actief. Als het meezit ben je daarna weer zo fris als een hoentje en is het zenuwzintuigstelsel weer gevitaliseerd, tenzij deze dynamiek door uitputting zijn doel voorbijschiet en niet meer in de hand kan worden gehouden: het waterelement gaat te veel overheersen en het vocht, dat normaal in stroming blijft, slaat neer en wordt te fysiek: het acute respiratory distress syndroom (ARDS) is ontstaan. Zie ook https://nl.wikipedia.org/wiki/Acute_respiratory_distress_syndrome. Deze complicatie vindt vooral plaats als patiënten uitgeput raken van de ademnood en/of angst.

De stadia van een infectie, zoals die bij onder andere Corona-infecties, staan nog eens uitgelegd in de volgende link: https://www.thebestsocial.media/nl/longarts-geeft-heldere-uitleg-over-symptomen-en-behandeling-coronavirus/.

Het lichaam gaat dus niet alleen dood door het virus, maar ook aan de over zijn doel heen schietende eigen geneesdynamiek: het verdrinkt in zijn eigen vocht. (Al het witte op de getoonde longfoto van bovengenoemde link is vocht!) De uitwisseling van zuurstof in de longen wordt daardoor ernstig verhinderd. De predispositie van mensen die virusinfecties krijgen, wordt dus bepaald door een overheersende zenuwzintuigdynamiek. Dat kan lichamelijk zijn, maar ook zielsmatig: dat laatste kan veroorzaakt worden door een overprikkeling van het zenuwstelsel door lawaai, te veel indrukken en te weinig verteren daarvan. Vergelijk bijvoorbeeld een reis per auto of vliegtuig met diezelfde reis te voet. Dan merk je dat de eerste vorm een veel grotere aanslag doet op mentale processen dan de laatste.

Maar het kan ook in de aanleg zitten: mensen met een dwangmatig of perfectionistisch karakter neigen naar een overheersen van hun denken: ze zijn voortdurend bezig hun omgeving te controleren en putten zich daarmee uit. Ze hebben dit niet in de hand, hun ik heeft niet de regie, het overkomt ze. Kortom, de ideale voedingsbodem voor een virusinfectie uiteindelijk!

De variatie is eindeloos. Maslow sprak over deficiëntie-motivatie: de motivatie die uit een gebrek aan liefde in de jeugd voortkomt. Als je bijvoorbeeld geen erkenning van een ouder hebt gehad, kan dat een drijfveer worden voor ambitieus gedrag later, waarmee je jezelf uitput. Of het redderssyndroom: mensen die altijd bezig zijn om anderen te willen redden uit hun eigen drek. Bij alcoholisme en andere verslavingen zie je vaak een dergelijke interactie. Ook burn-out is een bron van dergelijke energieverslindende problematiek.

De gemeenschappelijke noemer van al deze karaktereigenschappen is dus dat ze alle de energiebalans en de weerstand kunnen aantasten en daarmee de voedingsbodem kunnen vormen voor een virusinfectie.

In die zin is een virusinfectie een confrontatie met jezelf: hoe heb ik tot nu toe geleefd? Heb je wel de regie, die je denkt te hebben? Of leef ik in illusies? ‘Ken u zelve’, dat zou eigenlijk het motto moeten zijn voor iedereen die daar mee te maken krijgt. Dat geldt niet alleen voor individuele mensen, maar ook voor de mensheid in het algemeen.

Deel 3: Over therapie bij virale ziekten

Bij de therapie speelt, zoals we eerder zagen, de warmte een heel belangrijke rol: het ik moet weer de regie in handen krijgen. Therapeutische maatregelen kunnen worden onderscheiden al naar gelang men zich in de acute fase of de herstel- of de preventieve fase bevindt. Therapeutische maatregelen kun je ook nog onderscheiden afhankelijk of ze op het lichaam, de ziel of de geest aangrijpen. In de acute fase zijn de maatregelen over het algemeen gericht op het lichaam; in de herstelfase en de preventieve fase komen ze meer voort uit een bezinning op zielsmatige en spirituele factoren. Dat klinkt heel ingewikkeld, maar is eigenlijk heel logisch: als je koorts hebt ga je eerst de koorts te lijf en ga je niet nadenken of je biografisch in de knoop zit. Dat komt pas later.

Maatregelen ter preventie van virusinfecties

Alle adviezen staan in het teken van het ontwikkelen en toepassen van warmte, zowel lichamelijk (bewegen, voeding, baden, kleding et cetera) als psychisch/geestelijk (in de vorm van enthousiasme, compassie, liefde, interesse et cetera) en het vermijden van factoren die het lichaam te vast maken. De lijst is eindeloos en naar believen uit te breiden. Een greep uit de mogelijkheden.

Lichamelijk

  • Dagelijks bewegen in wat voor vorm dan ook, als het maar met plezier is. Geen regimes!
  • Minimaal een kwartier per dag in de zon.
  • Gezonde voeding, liefst onbespoten en biologisch. Voeding die teveel neigt naar het fysieke vermijden (zoals veel vlees, geraffineerde suikers, geconserveerde producten, te koude of met magnetron bereide levensmiddelen, verzadigde vetten). Voeding verwarmen door koken of bakken met (olijf)olie of toevoeging van kruiden, zoals thijm, rosmarijn en/of andere producten, zoals honing en onverzadigde vetten.
  • Regelmatig douchen of bad nemen. Als lichaamsverzorging etherische olie toepassen.
  • Kleding liefst van wol of andere natuurlijke origine. Ook hier weer stoffen die teveel naar het fysieke neigen vermijden, zoals acryl et cetera.
  • Voldoende slaap (minimaal 6 uur per dag). Dagritme van waken en slapen vasthouden. Toeleven naar het slapen (niet teveel tv of achter de PC, geen zware maaltijd ’s avonds).
  • Geen toxische verslaving-inducerende stoffen gebruiken: geraffineerde suikers, alcohol teveel koffie of thee, drugs tabak et cetera.

Zielsmatig

  • Zintuigindrukken doseren en stress beter hanteren. Verhelderen en verbeteren van overlevingsstrategieën. Conflicten oplossen.
  • Het in de hand krijgen van zielseigenschappen die niet onder regie van het ik staan, bijvoorbeeld perfectionisme, dwangen, overmatig plichtgevoel et cetera. Compassie met jezelf leren.
  • Hetzelfde kan met biografische of desnoods therapeutische gesprekken bereikt worden.
  • Interesse en enthousiasme ontwikkelen voor dagelijkse bezigheden: beweging, kunstzinnige activiteiten, hobby’s. Creativiteit ontwikkelen.

Spiritueel

  • Meditatie, met name mindfulness (MF), maar ook andersoortige vormen ervan zijn essentieel. MF leidt tot meer onbevangenheid, positiviteit en gelijkmoedigheid, hetgeen ook met de Nebenübungen (‘basisoefeningen’) van Rudolf Steiner bereikt kan worden. Compassie, mildheid en liefde kunnen hieruit ontstaan. Stress wordt verminderd het geen de energiehuishouding en de weerstand ten goede komt. Zie onder meer ook https://www.maxximize.nl/wetenschappelijk-bewijs-voor-de-effecten-van-mindfulness/.
  • De ‘terugblik’, zoals gepropageerd door Rudolf Steiner, kan maken dat je meer zicht krijgt op hoe en wat je overdag doet. Het biedt een helikopterview van het dagelijkse gebeuren, mits eerlijk en onbevangen toegepast.
  • Liefde, interesse en compassie naar andere levende wezens ontwikkelen.
  • Materialistische gedachten tegengaan. Zuiver, beweeglijk denken oefenen.

Maatregelen in de acute fase 

  • Uitzieken en uitrusten is hier het eerste wat er moet gebeuren. Vaak slaat een virusinfectie toe als de weerstand door vermoeidheid verminderd is. Toegeven aan de ziekte is dus het adagium en niet ermee doorlopen.
  • Koorts niet onderdrukken: koorts zorgt ervoor dat virussen zich minder vermenigvuldigen, dus onderdrukken ervan verlengt het beloop en vergroot de ernst van de infectie.
  • Als dieet met name geen zwaar verteerbare kost: eiwitten, zoals melk en vlees, en vetten, zoals spek, boter et cetera. In het algemeen heeft het lichaam wel behoefte aan vocht, in de vorm van water dan wel kamillethee of andere kruidenthee met wat honing en een snufje zout of een beetje bouillon. Goed drinken is belangrijk om afvalstoffen uit te scheiden.
  • Ook licht verteerbare koolhydraten zijn nuttig, zoals beschuit. Hoe meer eiwit, hoe meer die virussen zich vermenigvuldigen, want ze bestaan bijna alleen maar uit eiwit. Pas in de herstelfase heeft het lichaam weer behoefte aan calorierijke kost, zoals yoghurt of kwark.
  • Warm aankleden om geen warmte te verliezen, liefst met wol (tenzij warmte gaat stuwen).
  • Een warme douche of bad zijn ontspannend en verwarmend.
  • Letten op goede en diepe ademhaling, zodat ook de onderste longvelden goed doorademd worden.
  • Verwarmende substanties, zoals etherische oliën, bijvoorbeeld lavendel of rosmarijnolie als inwrijving.
  • Over het belang van hygiëne is al genoeg gezegd: handen wassen et cetera.
  • Geen alcohol, drugs, koffie of tabak.
  • Ferrum phosphoricum korrels ieder uur 10. Of infludo ieder uur 10 druppels.
  • Een sfeer van vertrouwen en rust creëren rond het ziekbed. Zoveel mogelijk angst vermijden.
  • LTC (loving tender care): empathische liefdevolle zorg vanuit de omgeving.
  • Als benauwdheid en pijn bij ademhaling optreden of de koorts oploopt of aanhoudt: huisarts of desnoods 112 waarschuwen.
  • Eventueel antroposofische medicatie of andersoortige paramedische aanpak (ritmische massage et cetera).

Maatregelen voor de herstelfase (als de koorts gezakt is en de symptomen luwen)

  • Dieet kan weer uitgebreid worden met calorierijke en eiwitrijke voeding, met name kwark. Licht verteerbare koolhydraten, zoals niet te zwaar brood met zoet beleg, puree, gekookte wortelen of bloemkool en mager vlees.
  • Lichaamsbeweging weer oppakken, wandelen et cetera. Frisse lucht inademen.
  • Zonlicht inname buitenshuis verhogen. Zo veel mogelijk zonlicht consumeren, indien niet mogelijk dan vitamine D-suppletie, zeker in de maanden met de R.
  • Rust en regelmaat inbouwen in dagelijks leven of weer herstellen. Met name slaap/waakritme is van belang (minimaal 6 uur slaap, liefst meer).
  • Bezinning op periode voorafgaand aan ziekte beetje ter hand nemen: hoe is het overheersen van mentale processen tot stand gekomen? Waarom heeft het je zo uitgeput? Welke voornemens destilleer ik daaruit?

Hopelijk lukt het met deze adviezen weer gezond te worden en te blijven en daarmee een bijdrage te leveren aan een gezonde eigen aanleg en daarmee ook van de wereld er omheen.

Literatuur: Paul Meuwese, Gids voor ziektepreventie en zelfmedicatie. Centrum sociale gezondheidszorg

1 gedachte over “Antroposofisch-medische kijk op het Coronavirus”

Reacties zijn gesloten.